Redenen om de bibliotheek open te houden

Amsterdam 23 september 2011

Onderzoeksresultaat naar de soorten argumenten en redenen die mensen gaven op de vraag: “waarom vindt u het belangrijk dat de Spaarndammer­bibliotheek openblijft.”

Door; K.W. Beetstra, planoloog student
i.s.m. L.K. Beetstra, Hbo Cultureelwerker

---

Verantwoording van het onderzoek

Buurtbewoners waren verontrust toen zij vernomen dat de Spaarndammer Bbibliotheek dreigt te sluiten. Zij besloten zich te verenigingen in de bewonersgroep; behoud de Spaarndammerbieb.
De bewonersgroep organiseerde 22 juni 2011 een vrolijke actiedag in de bibliotheek en op het Domela Nieuwenhuizenplantsoen. Driehonderd mensen bezochten deze dag.

De bewonersgroep vond het belangrijk om van de buurtbewoners te horen, waarom zij het belangrijk vinden dat de Spaarndammerbibliotheek open blijft.
De gegevens verkregen zij door een pamflet waarin mensen werden gevraagd hun reden(en) te geven voor het behoud van de bibliotheek door middel van de zin: “ik vind het belangrijk dat de bieb open blijft omdat,…..”

Dit pamflet is huis aan huis verspreid in een oplage van 9000 in het volgende gebied:
Spaarndammer /Zeeheldenbuurt/deel Haarlemmerbuurt.
….
…..
De mensen konden dit ingevulde formulier bij de bibliotheek of het buurtpunt inleveren
Het pamflet werd ook ter invulling op een tafeltje in de Spaarndammerbibliotheek neergelegd.
De tijd dat de mensen de formulieren konden invullen liep van 22 juni t/m 10 september 2011.

Het formulier werd door 465 mensen ingevuld. Hieronder zaten 55 kinderen. De kinderen zijn niet meegenomen met de beoordeling van de argumenten.
De argumenten die de buurtbewoners hebben opgeschreven zijn uitgesplitst naar de verschillende soorten argumenten. Een persoon kon meerdere redenen opgeven, waarom hij het belangrijk vond dat de bibliotheek open bleef.

De resultaten zijn hieronder weergegeven. We gaan steeds uit van de 410 volwassenen die de formulieren hebben ingevuld.

121 mensen vinden het belangrijk dat de bibliotheek dichtbij is.
Genoemd wordt: op loopafstand, lekker in de buurt, niet te ver weg, andere bibliotheken zijn te ver weg.

Redenen die hiervoor worden genoemd zijn:

Ouderen, mindervalide en chronische zieken:

“ ik ben 77 jaar en deze afstand gaat net goed”. “ik ben slecht ter been en kan moeilijk naar een andere bibliotheek”. “als oudere fiets je niet meer even naar de Van Hallstraat als je minder mobiel bent”. “ik als oudere op de hoogte wil blijven en een ander bieb te ver is voor mij”. "ik ben invalide en een andere bibliotheek is te ver”. "ik ben gehandicapt en kan niet naar een andere bibliotheek”. “lezen een goede afleiding is bij ziekte en ik veel thuis moet blijven”.

Kinderen en ouders

“het te ver is om met mijn dochter van twee naar een andere bibliotheek te gaan”. "het is heerlijk om niet de hele stad door te hoeven met mijn dochter van anderhalf”. “ik hier lopend naar toe kan met mijn kind”. “mijn kind te klein is om naar een andere bibliotheek te gaan”. “centrale bibliotheek is bijna onbereikbaar met kinderen”. Ik ga vaker naar de bibliotheek met mijn kinderen als deze dichtbij is”. Kinderen kunnen zelfstandig naar de buurtbieb, niet naar een andere”. “belangrijk dat kinderen er zelfstandig naar toe kunnen”.

Het gemak en op prijs stellen dat de bibliotheek in de buurt is

“we niet genoeg tijd hebben om tussen de bedrijven door naar een andere bibliotheek te gaan”. “ik er al jaren kom en het lekker dicht bij is”. “het zo lekker in de buurt is”. “we even tussen de boodschappen door naar de bibliotheek kunnen, combinatie van druk gezin en werk”. “andere bibliotheek te ver weg is en ik wil blijven lezen”. “ik vind het belangrijk dat ik op loopafstand boeken kan lenen”. “helemaal naar de andere kant, daar heb ik geen zin in”.

110 mensen vinden belangrijk dat de bibliotheek open blijft, omdat hij een buurtfunctie vervult.
Genoemd wordt; de cohesie, ontmoetingsplek, gezelligheid, integratie, buurtgevoel, verlevendiging van de buurt.

“de bibliotheek het onderling contact in de buurt bevordert”. "ik daar mijn krantje lees en een praatje maak met buurtgenoten”. “een ontmoetingsplek voor kansarme en kansrijke bewoners”. “centrale spil in de buurt en bevordert de sociale cohesie”. “belangrijk voor de integratie in de buurt, je komt er allerlei mensen tegen”. “het onze buurt een geheel maakt, niet alleen huizen en winkels”. “de buurt levendig blijft, biedt gezelligheid”. “voor de sociale aspecten in de Spaarndammerstraat”.

89 mensen vinden de bibliotheek belangrijk voor het ontwikkelen van educatie, kennis, cultuur en de beschaving.

“cultuur moet binnen handbereik zijn, culturele armoede als bieb sluit”. “belangrijk voor het opdoen van kennis, lezen is belangrijk voor iedereen”. “onze beschaving is gebaseerd op lezen en schrijven”. “bieb is basis voor de toekomst: lezen is leren”. “in een zichzelf respecterende maatschappij moet de info voor iedereen beschikbaar zijn”. “lezen is educatief en op educatie mag niet bespaard worden”. “opgroeien met onbeperkt en toegankelijk lezen is een must voor de ontwikkeling van kind en mens”.

63 mensen vinden het belangrijk dat de Spaarndammerbibliotheek open blijft voor de kinderen.

Redenen die genoemd worden zijn: het ontwikkelen van het lezen en leesplezier, het ontwikkelen en opdoen van kennis, goed voor kinderen met een taal,- of sociale achterstand. Dat ouders en kinderen samen kunnen lezen. Ook wordt het belang van een buurtbieb voor kinderen genoemd.

“het lezen is belangrijk voor kinderen”. "ik vind het belangrijk dat kinderen opgroeien met lezen”. “heel veel kinderen in de bieb het leesplezier ontdekken”. “ lezen is belangrijk voor de jeugd”.

“het goed is voor kinderen met leesproblemen”. “als orthopedagoog ontmoet ik hier veel kinderen met een taalachterstand”.

“ik samen met mijn kinderen boeken leen”. “ik het lezen met mijn kind erg belangrijk vind”. “ik graag met mijn kleinkind lees”.

“belangrijk dat kinderen een plek in de buurt hebben om te lezen”. “een bieb in de buurt is voor kinderen onmisbaar”. “van levensbelang voor de jeugd om boeken dichtbij te hebben”. “belangrijk dat kinderen toegang tot boeken hebben in nabije omgeving”.

48 mensen benoemen de Spaarndammerbieb als een prettige plek om te bezoeken.
Woorden die hierbij gebruikt worden zijn: goede sfeer, overzichtelijk, kleinschalig, gemoedelijk, leuk en prettig personeel.

“gemoedelijke bieb, fijne sfeer, centrale bieb is te groot en onpersoonlijk”. “fijne bieb, niet te groot en niet te klein”. “ik de kleine bieb erg fijn vind om te bezoeken, daar kom ik vaker dan bij de centrale waarnaast ik werk”. “kleinschalig en aardige mensen”. “een overzichtelijke bieb, een inspirerende plek voor mij”. “een kleine bieb is veel socialer en gezelliger”. “vriendelijke medewerkers, zou ik missen”.

24 mensen noemen de Spaarndammerbieb belangrijk voor mensen met een laag inkomen of sociaal-maatschappelijk achterstand.

“belangrijk dat ook mensen met weinig geld kunnen lezen”. “belangrijk voor veel mensen in een buurt met laag inkomen”. “een basisvoorziening voor een relatief arme buurt”. “onze buurt veel mensen kent met laag inkomen en sociaal achterstand en het asociaal is om deze mensen van hun bieb te beroven”. “veel gebruikt wordt door allochtone ouders met kinderen”.

19 mensen vinden belangrijk dat de bibliotheek open blijft voor het gebruik van internet en het lezen van kranten en tijdschriften.

“ik 3 keer per week kom internetten”. “ik er als oudere tijdschriften lees”. “voor het gebruik van de computer voor mensen die ze niet hebben”. “ik er wekelijks kom om kranten te lezen”. “ik wekelijks de kranten doorkijk en een half uur internet”.

32 mensen geven andere redenen, die niet in bovenstaande rubrieken passen.

7 mensen vinden het zonde of geldverspilling, omdat de bibliotheek net verbouwd is.
5 benoemen het belang van de bibliotheek voor jong en oud
2 mensen vinden dat de bibliotheek open moet blijven, gezien de komende uitbreiding van de buurt.

Andere redenen die hier o.a. genoemd worden zijn;

“kom er vaak”
“het een schande is om het op te heffen”
“omdat je boeken leest, die je niet koopt of krijgt”
“alle argumenten om de bibliotheek niet te sluiten is bij niet barbaren bekend”
“bibliotheek is geen luxe, maar noodzakelijk voor iedereen”
“online diensten geen substituten zijn voor de bibliotheek”
“op korte termijn levert het geld op, op lange termijn kost het geld”

Ga mee, red de bieb

Opgeknapte buurt zonder bibliotheek? Nee toch!

Sandra de Haan

WEST – De voorgenomen bezuinigen beloven veel slachtoffers te maken. Dit zeker ook voor boekenwurmen en andere bibliotheekbezoekers. Een van de bibliotheken die bedreigd worden met sluiting is die in de Spaarndammerstraat. Bezoekers en buurtbewoners vinden dit verschrikkelijk en besloten woensdag 22 juni actie te voeren.

Voor de deur staat een caravan beplakt met kreten die vertellen hoe erg het zou zijn als de bibliotheek zijn deuren zou moeten sluiten. Kreten als 'Met mijn stok haal ik de Van Hall niet!', 'Een opgeknapte buurt zonder bieb???' en 'Een buurt zonder bieb is als een boterham zonder beleg', laten weten dat de bewoners niet zonder de bibliotheek kunnen. Binnen, vanwege de regen, wordt voor cultureel vertier gezorgd. Want een bibliotheek is niet alleen een plek waar boeken kunnen worden gelezen en uitgeleend, maar ook een plek waar mensen cultuur op een laagdrempelige wijze kunnen ervaren.

Een van de bezorgde buurtbewoners is Lia Beetstra. Samen met haar buren heeft zij binnen twee maanden deze actie georganiseerd. Zelf maakt zij ook veelvuldig gebruik van de bieb. 'Ik ben hier in de buurt opgegroeid en ik heb altijd veel gelezen. Ik kom dus ook al mijn hele leven naar deze bibliotheek om boeken te lenen. Helaas heb ik rugklachten en dat betekent dat als ze hier dicht gaan, ik het niet red om naar de Van Hallstraat te gaan. Datzelfde geldt ook voor oudere mensen. Of kinderen die dan niet meer zelf even naar de bibliotheek kunnen lopen.'

Een caravan is beplakt met kreten die vertellen hoe erg het is als de bibliotheek sluit. (Foto: Sandra de Haan)

Bewonersgroep werft leden, nog tachtig te gaan

Sinds half mei heeft de bibliotheek 120 nieuwe inschrijvingen geboekt. In april 2011 kwamen er, volgens gegevens van de bibliotheek zelf, ook al 45 nieuwe leden bij. Deze sterke groei laat zien dat het filiaal levensvatbaar is.

De groei is ook een signaal dat de buurtbewoners een betaalbare, toegankelijke en goedvoorziene buurtbibliotheek op waarde schatten. Het Stads(deel)bestuur zou dit op haar beurt moeten honoreren.

Op de aktiedag van 22 juni liep de ledenoproep van de bewonersgroep pas vijf weken. Oproepen in De Staatskrant & Buurtkrant, een huis-aan-huis verspreide folder en het flyeren in winkelstraten en op schoolpleinen zorgden voor 95 nieuwe inschrijvingen. Op de actiedag kwamen daar in-een-klap vijfentwintig namen bij. Hoewel de officiële kwartaalcijfers van de centrale directie pas over een tijdje beschikbaar zijn, menen wij - op grond van eigen tellingen - dat er in totaal 120 leden zijn bijgekomen.

Van deze nieuwe inschrijvingen bestaan er - naar schatting - zeventig uit nieuwe leden en vijftig uit 'omboekingen.' Omboeken is het registreren van een lidmaatschap in de Spaarndammerstraat door mensen die in het verzorgingsgebied van de bibliotheek wonen of er gebruik van maken, maar toch in andere filalen staan ingeschreven.

De bewonersgroep BehoudBieb mikt op 200 extra leden. Er zijn nog 80 mensen nodig voor een stevig signaal. Schrijf u in of boek u om. 'Een geeltje voor de bieb,' die is het waard.

Mijn buurtbieb

Als kind al verslond ik boeken. Op weg naar school, moest ik met de bus naar Slotervaart en had ik drie kwartier om te lezen. Ik zat meestal op het zelfde plekje in de bus. Al lezend vergat ik de tijd en iedereen om me heen. Een eigen wereld ging open. Soms keek ik even verbaasd op: waar ben ik, oh hier, hè jammer al bijna bij school. De tijd vloog om. Zo las ik per week 2 tot 3 romans. Ik las als een razende.

Liefde voor het lezen ben ik nooit kwijt geraakt. Er kwam wel een tijd dat ik minder las. Ik ging studeren. Het studenten leven nam zijn beslag, met studeren, uitgaan en feesten. En ik ging reizen. Maar helemaal zonder boeken kon ik nooit.
Ik weet nog dat ik 3 dikke pillen in mijn rugzak propte, toen ik naar Joegoslavië ging. Die boeken bleken toch een beetje te zwaar, helaas moest ik ze achter laten.

Er kwam een tijd dat het boek weer enorm belangrijk voor me werd. 17 jaar geleden werd ik geopereerd. Dat ging niet helemaal goed. Ik lag een half jaar plat. Daarna ging ik een jaar in revalidatie. Zonder vrienden en…. boeken om me heen had ik het niet gered!

Hoe kwam ik aan al die boeken die ik las? Van de Spaarndammer bibliotheek natuurlijk. Van kinds af aan leende ik daar mijn boeken. Je koopt geen roman per week, want dat is nogal een prijzige hobby. Zelfs voor iemand die modaal verdiend loopt dat aardig in de papieren.

Mijn ouders waren niet zo rijk. Ik kwam uit een arbeiders gezin. Mijn vader was Timmerman die zich inzette om de taalachterstand van arbeiderskinderen te verbeteren in Spaarndammerbuurt. Hij was voorzitter van de werkgroep onderwijsverbetering. Die bestond uit ouders, leerkrachten en gemeenteambtenaren. Zij maakten zich hard om voor o.a. taalprojecten met kleine groepjes leerlingen die in de bibliotheek werden gegeven. Deze werkgroep heeft 12 jaar bestaan.

Misschien zijn er geen arbeiderskinderen meer, maar wel kinderen met een taalachterstand, zoals van allochtone en straks van Poolse afkomst e.d. In plaats van de bieb te sluiten, zou er weer een onderwijswerkgroep moeten komen ter ondersteuning van deze kinderen. In die werkgroep kan de bibliotheek een centrale rol vervullen. Leerkrachten hebben vaak hun handen vol en geen tijd om extra aandacht te geven aan deze leerlingen. De tijden zijn veranderd, maar de noodzaak tot ondersteuning van kinderen met een taalachterstand zijn niet veranderd.

Hoe zit het met mij? Na mijn operatie ben ik ernstig beperkt gebleven. Ik kan niet lang staan en zitten. Naar een andere bieb gaan zou mij teveel energie kosten, dat kan ik niet opbrengen. Als de Spaarndammer bieb wordt gesloten dan zou ik geen boeken meer kunnen lezen.

Dus ben ik gelukkig met onze spaarndammer bieb. Even naar binnen wippen om te kijken of er weer nieuwe boeken zijn. En ja hoor, ik vind altijd weer wat van mijn gading. Dan loop ik blij met mijn geleende boek naar huis en denk: heerlijk weer een goed boek. Dus ik hoop dat ik nog heel lang boeken kan blijven lenen van de Spaarndammerbieb, mijn buurtbieb die al zo lang een belangrijke rol speelt in mijn leven.

Lia Beetstra

Programma: Vrolijke actiedag ter behoud van de Spaarndammerbibliotheek

Programma in de Bibliotheek
15.00	Inleiding en aankondiging
15.15	Workshop: (30 min) Dansverhalen en poppenspel. Door: Roos Toussaint (3 t/m 6 jaar) Doe mee: lekker bewegen en een avontuur beleven met een grote vogel
15.45	Voorlees,- en Rapwedstrijd (30 min) Door: leerlingen van de basisscholen Uitslag jury + uitreiking boekenbon winnaars
16.15	Workshop: (45 min) Tekenen voor kinderen Door: kinderboekenillustrator Gertie Jaquet (4 t/m 8 jaar)
17.15	Afsluiting

Programma op Domela Plantsoen
15.00	Inleiding en Aankondiging 1e persoonlijk verhaal: Netta de Beauvort
15.15	Leonie Klooster met haar one womanband: bomberleonie (20 min)
	2e Persoonlijk verhaal: Lia beetstra
15.45	Annemarie Bon (kinderboekenschrijfster) (15 min) lezing: waarom leesbevordering belangrijk is en de rol van de bieb daarin
16.00	Ik vind het belangrijk ... formulieren voorlezen/muziek
16.05	Jazz duo: Beth & Muus (20 min)
16.30	Rebellenclub met poëzie (15 Min) door M.C. Alfredex e.a. Ik vind het belangrijk ... formulieren voorlezen/muziek
16.45	Opbouw band Guzanghida 3e Persoonlijk verhaal: ……………. 4e Persoonlijk verhaal……………...
17.00	Afrikaanse band met dans: Guzanghida Lekker swingen met z’n allen to minimaal 18.00 uur
Gesponsord door: sigarenman FA. P. visser; Drogisterij Bert Verlaan; en Keurslager John de Roode

Mijn kleindochter was net lid van de bieb geworden en toen ging hij dicht…

DE BOTTE BIJL
De botte bijl dreigt voor cultuur. Links en rechts worden al bibliotheken gesloten. Ik schreef er een opiniestuk over in Trouw en Het Eindhovens dagblad . Dit n.a.v. sluitingen in Den Haag en Helmond. Ik heb het stuk nu omgewerkt en veel algemener gemaakt. Ik voeg het hierbij. Wie het wil gebruiken om het behoud van de plaatselijke bibliotheek kracht bij te zetten, mag het rechtenvrij hebben.

Jacques Vriens

---

Mijn kleindochter van drie was net lid geworden van de bieb in haar dorp toen het bericht kwam dat die dicht gaat. Esther moet voortaan elf kilometer verderop haar boeken gaan halen.
Langzaam maar zeker wordt duidelijk wat de bezuinigingen op kunst en cultuur écht gaan betekenen.
Er wordt stevig het mes gezet in ‘linkse hobby’s’. Veel mensen denken daarbij aan ballet, toneel, klassieke muziek enz. ‘De kunst voor de elite,’ hoorde ik iemand op de radio zeggen, ‘en die hebben toch geld zat.’
Maar daarbij wordt vergeten dat de botte bijl ook in de bibliotheken wordt gezet en in de centra voor kunstzinnige vorming en muziekscholen, om maar énkele voorbeelden te noemen.
Vooral mensen met lagere en midden inkomens worden hierdoor getroffen. Ook zij willen graag hun hobby beoefenen onder leiding van een goede docent, maar wel tegen een rédelijk lesgeld.
En voor de Nederlandse bibliotheken volgt m.i. de grootste kaalslag.
Er verschijnen steeds meer berichten dat overal bibliotheken worden gesloten.
Het getuigt van weinig inzicht in het grote belang van lezen.
Lezen (en dat begint met plézier in lezen) is een eerste voorwaarde om te kunnen functioneren in onze maatschappij.
Kinderen beginnen met lezen zodra ze niet meer in een boek bijten maar erin kíjken. Daarvoor heb je wél een bibliotheek in de buurt nodig, want niet iedereen kan altijd nieuwe boeken kopen. En natuurlijk zijn er de computer, de i-reader en andere moderne hulpmiddelen. Maar inmiddels is gebleken dat deze apparaten ‘handig’ zijn, maar níet geschikt om het leesplézier te ontwikkelen. En wil je die apparatuur efficiënt kunnen gebruiken, dan zul je toch eerst véél leeservaring moeten opdoen.
Door van jongs af aan veel voor te lezen, laat je kinderen ontdekken dat lezen leuk is. En zo raken al snel vertrouwd met letters, woorden en verhalen. Wanneer ze dan zélf gaan leren lezen, hoeven ze díé drempel niet meer over om echte lezers te worden. Daarbij spelen natuurlijk basisscholen een grote rol, maar dan moeten die wel over een goede bibliotheek kunnen beschikken. (Maar helaas zijn er nog té veel scholen die er nauwelijks geld voor willen uitgeven.)
Als je plezier in lezen (dus leeservaring) hebt, heeft dat vele voordelen: het is natuurlijk in de eerste plaats televisie in je eigen hoofd. Maar het is ook héél handig, want als juf of meester in groep zes zegt: ‘Voor de volgende keer góéd lezen bladzijde 11 t/m 20 uit je geschiedenisboek’, denken kinderen níét: Hoe kom ik in ’s hemelsnaam door ál die zwarte tekentjes heen? Ze zijn dan écht met geschiedenis bezig en hoeven die leesdrempel niet meer over.
En dat geldt bijvoorbeeld ook voor de CITO in groep acht. Het grootste deel van de toets (95%) is tekst. Je zal daar maar zitten als kind met weinig leeservaring!
Ik ben lang directeur geweest in het basisonderwijs en heb gezien dat als je goed kunt lezen, je beter presteert op school..
Om al deze redenen is het zéér onverstandig ( of gewoon heel dom) om bibliotheken te sluiten.
Daarmee ontneem je kinderen, en níet alleen hen, iets heel belangrijks!
En dat is later niet meer in te halen.

Jacques Vriens
Kinderboekenschrijver en oud directeur in het basisonderwijs